რა არის ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა საქართველოში: კანონი, სტატუსი, რეგისტრაცია

რა არის და ვინ არის წევრი. კანონი ამხანაგობას განსაზღვრავს, როგორც მრავალბინიან სახლში მდებარე საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი, მათ შორის კომერციული მიზნებისათვის გამოყენებული ფართობის მესაკუთრეთა გაერთიანებას (მუხლი 3, ქვეპუნქტი ა). მრავალბინიანია სახლი, რომელიც ორზე მეტი ინდივიდუალური საკუთრების საგნისაგან (ბინისაგან) შედგება (მუხლი 3, ქვეპუნქტი გ). წევრია ბინის მესაკუთრე მრავალბინიან სახლში, ხოლო წევრობა წარმოიშობა ინდივიდუალური საკუთრების შეძენისთანავე (მუხლი 19, პუნქტები 1 და 3).

რეგისტრაცია. კანონი ამხანაგობის დაფუძნებას ან სახელმწიფო რეგისტრაციას არ ითხოვს: კანონის ამოქმედებით დაფუძნებულად ითვლება ამხანაგობა ისეთ სახლში, რომელიც ერთ მიწის ნაკვეთზეა და ორზე მეტ ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებულ ბინას მოიცავს (მუხლი 11, პუნქტი 1). მუნიციპალიტეტის აღმასრულებელი ორგანოს თანხმობა სჭირდება მხოლოდ არასტანდარტულ ფორმებს: ერთი ან რამდენიმე სადარბაზოს ამხანაგობა ყველა წევრის ერთხმად მიღებული გადაწყვეტილებითა და ამ თანხმობით დაფუძნდება (მუხლი 11, პუნქტი 2), ხოლო მომიჯნავე მიწის ნაკვეთებზე მდებარე რამდენიმე სახლის ერთი ამხანაგობა — ყველა ბინის მესაკუთრის გადაწყვეტილებითა და იმავე თანხმობით (მუხლი 11, პუნქტი 3).

მუნიციპალური აღრიცხვა. მუნიციპალიტეტის ორგანოებს კანონი ამხანაგობების ჩამოყალიბების ხელშესაწყობად ღონისძიებების გატარების უფლებას აძლევს, მათ შორის ამხანაგობების აღრიცხვასა და ხელშემწყობი პროგრამების შემუშავებას (მუხლი 29, პუნქტი 1, ქვეპუნქტები გ და ე). კანონში ეს მუნიციპალიტეტის ორგანოებისთვის დაშვებული ღონისძიებაა („შეიძლება განახორციელონ“); მესაკუთრეებისთვის აღრიცხვაზე დადგომის ვალდებულებას ეს ნორმა არ აწესებს.

იურიდიული პირია თუ არა. ამხანაგობა იურიდიული პირი არ არის; მას შეიძლება ჰქონდეს საანგარიშგებო და სხვა ანგარიშები ბანკში (მუხლი 14, პუნქტი 1). იმავე დროს მას აქვს განცალკევებული ქონება, შეუძლია თავისი სახელით შეიძინოს ქონებრივი და არაქონებრივი უფლებები და ვალდებულებები, ხოლო სამართლებრივ ურთიერთობებში მას თავმჯდომარე ან საამისოდ უფლებამოსილი სხვა პირი წარმოადგენს (მუხლი 14, პუნქტი 2). კანონი პირდაპირ აძლევს მას უფლებას გააფორმოს ხელშეკრულებები მესამე პირებთან და ისარგებლოს საბანკო კრედიტით (მუხლი 18, ქვეპუნქტები ა და ე).

პასუხისმგებლობა. ამხანაგობა პასუხს არ აგებს თავისი წევრების ვალდებულებებზე (მუხლი 14, პუნქტი 3). ამხანაგობის კრედიტორების მოთხოვნები შეიძლება დაკმაყოფილდეს წევრთა ქონებიდან; ამხანაგობის გადაწყვეტილებებზე წევრები პასუხს აგებენ საერთო ქონებაში თავიანთი წილის შესაბამისად, პერსონალურად და როგორც სოლიდარული მოვალეები, გარდა მუხლი 7, პუნქტი 4-ით გათვალისწინებული შემთხვევისა (მუხლი 14, პუნქტი 4).

სახელწოდება და მართვა. სამართლებრივ ურთიერთობებში ამხანაგობას სახელწოდება აქვს, სახელწოდების წინ კი აბრევიატურა „ბმა“ გამოიყენება (მუხლი 17, პუნქტები 1 და 2). ამხანაგობის საქმიანობას თავმჯდომარე უძღვება; თავმჯდომარედ შეიძლება არჩეულ იქნეს ნებისმიერი წევრი ან მოწვეული მმართველი (მუხლი 26, პუნქტები 1 და 4). წესდება ამხანაგობას შეიძლება ჰქონდეს, მაგრამ ეს უფლებაა და არა ვალდებულება (მუხლი 23, პუნქტი 1).

დამოწმება. ტექსტი შედარებულია კანონის კონსოლიდირებულ ვერსიასთან matsne.gov.ge-ზე 2026 წლის 8 ოქტომბერს (ბოლო რედაქცია 2020 წლის 15 ივლისისაა). კანონი იცვლება, ამიტომ გადაწყვეტილების წინ გახსენით მოქმედი რედაქცია; გვერდი იურისტის კონსულტაციას არ ანაცვლებს.